In Vitro

Przepisy prawne poszczególnych krajów europejskich dotyczące sztucznego zapłodnienia (in vitro) znacznie się od siebie różnią. Każde państwo przyjmuje własne regulacje dotyczące dostępu do technologii wspomaganej reprodukcji (ART).

Szeroki dostęp (w tym dla osób samotnych, par jednopłciowych, finansowane przez państwo)

• Belgia: Zapłodnienie in vitro jest finansowane przez państwo do sześciu cykli i dostępne dla par heteroseksualnych, kobiet samotnych oraz par jednopłciowych. Dozwolone jest dawstwo komórek jajowych i nasienia, diagnostyka preimplantacyjna (PGT) jest szeroko dostępna.
• Dania: Dostępne dla par heteroseksualnych, kobiet samotnych oraz par jednopłciowych. Oferowane są maksymalnie trzy cykle finansowane przez państwo. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest legalne, a dawcy mogą być anonimowi lub znani odbiorcom.
• Francja: Zapłodnienie in vitro jest dostępne dla par heteroseksualnych, kobiet samotnych oraz żeńskich par jednopłciowych. Finansowane przez państwo do czterech cykli dla kobiet poniżej 43. roku życia. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest dozwolone, ale musi być anonimowe.
• Szwecja: Pary jednopłciowe oraz kobiety samotne mają dostęp do in vitro. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest dozwolone. Wspomagana reprodukcja jest finansowana przez państwo w ograniczonej liczbie cykli.

Dostęp z pewnymi ograniczeniami

• Wielka Brytania: Pary heteroseksualne, pary jednopłciowe oraz kobiety samotne mają dostęp do zapłodnienia in vitro. Finansowanie jest dostępne w ramach Państwowej Służby Zdrowia (NHS), jednak dostęp różni się w zależności od regionu. Prywatne cykle kosztują około 7 000 euro. Dawstwo gamet jest legalne, a górna granica wieku dla wspomaganej reprodukcji finansowanej przez państwo wynosi 42 lata.
• Holandia: in vitro jest finansowane do trzech cykli dla par heteroseksualnych i jednopłciowych oraz kobiet samotnych. Diagnostyka preimplantacyjna (PGT) jest dozwolona w przypadku poważnych chorób genetycznych.
• Hiszpania: In vitro jest szeroko dostępne dla par heteroseksualnych, kobiet samotnych oraz par jednopłciowych. Kraj ten jest jednym z głównych kierunków turystyki reprodukcyjnej. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest anonimowe, jednak surogacja jest nielegalna.
• Portugalia: In vitro jest dostępne dla par heteroseksualnych i żeńskich jednopłciowych oraz kobiet samotnych. Państwo pokrywa leczenie w ograniczonej liczbie cykli. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest dozwolone, a diagnostyka preimplantacyjna (PGT) jest dostępna.

Ograniczony dostęp (więcej regulacji i/lub zakazy dla niektórych grup):

• Niemcy: Zapłodnienie pozaustrojowe jest dozwolone wyłącznie dla heteroseksualnych par w związku małżeńskim. Dawstwo komórek jajowych jest zakazane, a mrożenie zarodków podlega ograniczeniom. Surogacja jest nielegalna, a w jednym cyklu można utworzyć lub przenieść maksymalnie trzy zarodki.
• Włochy: Zapłodnienie pozaustrojowe jest dostępne wyłącznie dla par heteroseksualnych. Dawstwo komórek jajowych oraz nasienia jest dozwolone od 2014 roku, jednak surogacja pozostaje zakazana. Istnieją również ograniczenia dotyczące liczby zarodków, które można utworzyć i przenieść w jednym cyklu.
• Austria: Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest dozwolone, ale surogacja jest zabroniona. In vitro jest dostępne dla par heteroseksualnych, lecz finansowanie państwowe jest ograniczone.
• Szwajcaria: Dawstwo komórek jajowych jest zabronione, natomiast dawstwo nasienia jest dozwolone dla par heteroseksualnych. Surogacja jest nielegalna, a in vitro jest dostępne wyłącznie dla par heteroseksualnych w związku małżeńskim.

Przepisy zakazujące lub bardzo restrykcyjne

• Norwegia: in vitro jest dostępne tylko dla par heteroseksualnych i żeńskich jednopłciowych. Dawstwo komórek jajowych, surogacja są zabronione.
• Polska: Zapłodnienie pozaustrojowe jest dostępne wyłącznie dla par heteroseksualnych. Dawstwo gamet jest dozwolone, natomiast surogacja jest zabroniona.
• Węgry: In vitro jest legalne dla par heteroseksualnych, ale dostęp jest ściśle kontrolowany przez państwo, a prywatne kliniki mają ograniczone możliwości świadczenia usług.
• Litwa: In vitro jest legalne dla heteroseksualnych par w związku małżeńskim, mrożenie zarodków jest dozwolone.

Turystyka reprodukcyjna

• Grecja: Grecja jest popularnym krajem dla osób szukających możliwości sztucznego zapłodnienia. Procedura ta jest oferowana parom heteroseksualnym, samotnym kobietom oraz parom jednopłciowym. Surogacja jest legalna pod warunkiem uzyskania zgody sądu. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest legalne i szeroko rozpowszechnione.
• Czechy: Zapłodnienie pozaustrojowe jest dostępne dla par heteroseksualnych oraz samotnych kobiet. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest anonimowe, a surogacja jest zakazana. Kraj ten jest znany ze stosunkowo niskich cen zabiegów in vitro.
• Ukraina: Ukraina oferuje szeroki dostęp do in vitro, w tym do surogacji, która jest legalna. Kraj ten jest znany z niskich cen procedur i przyciąga wielu zainteresowanych z zagranicy. Sytuacja ta zmieniła się od początku wojny w 2022 roku. Od tego czasu Gruzja stała się nową alternatywą jako kierunek dla surogacji.
• Gruzja: in vitro jest dostępne dla par heteroseksualnych oraz kobiet samotnych. Surogacja jest w Gruzji legalna, a surogatce nie przysługują prawa rodzicielskie. Dawstwo komórek jajowych i nasienia jest dozwolone, również dla pacjentów zagranicznych, zarówno w formie anonimowej, jak i jawnej. Dozwolone jest także dawstwo zarodków oraz ich mrożenie.