{"id":2633,"date":"2025-01-15T18:28:33","date_gmt":"2025-01-15T17:28:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ws-staging.prolifeeurope.org\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/"},"modified":"2025-03-21T09:48:38","modified_gmt":"2025-03-21T08:48:38","slug":"abortai-ir-eugenika","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/","title":{"rendered":"Abortai ir eugenika"},"content":{"rendered":"\n<p>Nuo pat eugenikos atsiradimo, abortai buvo pagrindin\u0117 eugenikos mokslo priemon\u0117. D\u0117l ilgos ir sud\u0117tingos eugenikos istorijos, kuri prasid\u0117jo dar XIX a.<sup>.<\/sup> ir pasiek\u0117 m\u016bs\u0173 laikus, \u0161i\u0173 dviej\u0173 rei\u0161kini\u0173 negalima atskirti vienas nuo kito. \u0160iuolaikin\u0117s eugenikos draugijos, tokios kaip 1912 m. Londone \u012fkurta \u201eTarptautin\u0117 eugenikos organizacij\u0173 federacija\u201c, siek\u0117 grynos \u201earij\u0173\u201c ras\u0117s ir kit\u0173 nepageidaujam\u0173 \u017emoni\u0173 grupi\u0173 i\u0161naikinimo, nes jos buvo geneti\u0161kai netinkamos \u0161iuolaikinei visuomenei<sup>[1]<\/sup>. 1921 m. Margaret Sanger \u012fk\u016br\u0117 Planuotos t\u0117vyst\u0117s organizacij\u0105 (Planned Parenthood) \u2013 iki \u0161iol did\u017eiausi\u0105 abortus propaguojan\u010di\u0105 organizacij\u0105 JAV, kuri\u0105 v\u0117liau per\u0117m\u0117 Alanas Frankas Guttmacheris (Alan Frank Guttmacher). Kaip ir daugelis j\u0173 koleg\u0173, \u0161ie du ginekologai tapo tarptautiniais abort\u0173 ir sterilizacijos pradininkais ir skleid\u0117 savo rasistines eugenines pa\u017ei\u016bras.   <\/p>\n\n<p>V\u0117liau Planuotos t\u0117vyst\u0117s organizacija tapo vienu i\u0161 pagrindini\u0173 nacistin\u0117s Vokietijos eugenin\u0117s ideologijos \u012fkv\u0117pimo \u0161altini\u0173. Daugelis Tre\u010diojo reicho gydytoj\u0173 naudojosi Sanger principais, kad vardan \u201erasin\u0117s higienos\u201c diskriminuot\u0173 vis\u0173 pirma ne\u012fgaliuosius, taip pat \u017eyd\u0173 ir ne baltosios ras\u0117s gyventojus. Tai ap\u0117m\u0117 ir abort\u0173 draudim\u0105 Vokietijos gyventojams, ta\u010diau buvo pritarta priverstiniams abortams, sterilizacijai ir eksperimentams su \u017emon\u0117mis pagal 1935 m. Niurnbergo \u012fstatymus. Ypa\u010d \u017eyd\u0173 ir lenk\u0173 moterys buvo ver\u010diamos daryti abortus d\u0117l grynai rasistini\u0173 prie\u017eas\u010di\u0173 arba siekiant gauti daug moter\u0173 priverstiniams darbams po invazijos \u012f Ryt\u0173 Europos teritorijas<sup>[2]<\/sup>. Be to, abortai buvo viena i\u0161 da\u017eniausi\u0173 priemoni\u0173 koncentracijos stovyklose trukdyti kalini\u0173 reprodukcijai<sup>[3]<\/sup>. \u012edomu tai, kad naciai niekada neneig\u0117 negimusio k\u016bdikio \u017emogi\u0161kumo ir vadino j\u012f vaiku<sup>[4]<\/sup>. Eugenin\u0117s naci\u0173 gydytoj\u0173 pa\u017ei\u016bros ypa\u010d i\u0161ry\u0161k\u0117jo Niurnbergo karo nusikaltim\u0173 teismo procese, kur jie citavo Amerikos \u012fstatym\u0105 \u201eBuck v. Bell\u201c, kuriam pritar\u0117 Sanger ir kuris suteik\u0117 vyriausybei leidim\u0105 taikyti priverstin\u0119 gimstamumo kontrol\u0119.  <sup>[5]<\/sup><\/p>\n\n<p>Iki \u0161iol glaudus abort\u0173 ir eugenikos ry\u0161ys vis dar nenutrauktas. Dauguma Planuotos t\u0117vyst\u0117s klinik\u0173, \u012fkurt\u0173 \u0161alia juodaod\u017ei\u0173 ir lotyn\u0173 amerikie\u010di\u0173 bendruomeni\u0173 Amerikos miestuose, kad b\u016bt\u0173 \u017eudomi j\u0173 palikuonys, iki \u0161iol nebuvo perkeltos. <sup>[6]<\/sup><\/p>\n\n<p>Europoje eugenin\u0117s tendencijos kenkia ypa\u010d ne\u012fgaliesiems, ypa\u010d Dauno sindrom\u0105 (trisomij\u0105 21) turintiems \u017emon\u0117ms. Europos \u0161alyse 92 % Dauno sindrom\u0105 turin\u010di\u0173 \u017emoni\u0173 gyvybi\u0173 nutraukiama abortais d\u0117l j\u0173 negalios ir su ja susijusi\u0173 galim\u0173 socialini\u0173 problem\u0173<sup>[7]<\/sup>. Ypa\u010d \u0160iaur\u0117s Europos \u0161alys yra labai prie\u0161i\u0161kai nusiteikusios j\u0173 at\u017evilgiu. Islandijoje beveik 100 % negimusi\u0173 k\u016bdiki\u0173 su Dauno sindromu nu\u017eudoma motinos \u012fs\u010diose<sup>[8]<\/sup>, o abortuot\u0173 k\u016bdiki\u0173 k\u016bnai da\u017enai naudojami moksliniams eksperimentams<sup>[9]<\/sup> \u2013 \u0161i\u0105 praktik\u0105 naci\u0173 mokslininkai taik\u0117 savo laboratorijose su ne\u012fgaliaisiais[10].  <sup>[10]<\/sup><\/p>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><strong>[1]<\/strong> Black, Edwin, War Against the Weak: Eugenics and America&#8217;s Campaign to Create a Master Race, (New York, 2003) p. 237.<br\/><strong>[2]<\/strong> Hunt, John, Out of respect for life: Nazi abortion policy in the eastern occupied territories, 381.<br\/><strong>[3]<\/strong> Hunt, Nazi abortion policy, 381-382.<br\/><strong>[4]<\/strong> Hunt, Nazi abortion policy, 383.<br\/><strong>[5]<\/strong> Forgotten History Channel, Eugenics and Planned Parenthood \u2013 Margaret Sanger &#8211; Forgotten History (04.07.2023),<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=OP7ZzV4Z338&amp;t=197s\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=OP7ZzV4Z338&amp;t=197s<\/a><br\/><strong>[6]<\/strong> Nelson, Dean, Planned Parenthood: Rooted in Racism. Rooted in Racism \u2013 The Negro Project,<a href=\"https:\/\/www.humancoalition.org\/2023\/03\/27\/planned-parenthood-rooted-in-racism\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/www.humancoalition.org\/2023\/03\/27\/planned-parenthood-rooted-in-racism\/<\/a>, and Daniels, Cristina and others, The Effects on Abortion on the Black Community, p. 3,<a href=\"https:\/\/www.congress.gov\/115\/meeting\/house\/106562\/witnesses\/HHRG-115-JU10-Wstate-ParkerS-20171101-SD001.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/www.congress.gov\/115\/meeting\/house\/106562\/witnesses\/HHRG-115-JU10-Wstate-ParkerS-20171101-SD001.pdf<\/a> <br\/><strong>[7]<\/strong> Mansfield C, Hopfer S, Marteau TM (September 1999). &#8222;Termination rates after prenatal diagnosis of Down syndrome, spina bifida, anencephaly, and Turner and Klinefelter syndromes: a systematic literature review. Prenatal Diagnosis. 19 (9). Wiley: 808\u2013812.    <br\/><strong>[8]<\/strong> Right to Life News, Iceland called out at UN for aborting almost 100% of babies diagnosed with Down\u2019s syndrome, https:\/\/righttolife.org.uk\/news\/iceland-called-out-at-un-for-aborting-almost-100-of-babies-diagnosed-with-downs-syndrome.<br\/><strong>[9]<\/strong> Wadman, Meredith, The Truth about Fetal Tissue research, https:\/\/www.nature.com\/articles\/528178a.<br\/><strong>[10]<\/strong> [10] Weindling, Paul, Painful and sometimes deadly experiments which Nazi doctors carried out on children,<a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/full\/10.1111\/apa.16310\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/full\/10.1111\/apa.16310<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nuo pat eugenikos atsiradimo, abortai buvo pagrindin\u0117 eugenikos mokslo priemon\u0117. D\u0117l ilgos ir sud\u0117tingos eugenikos istorijos, kuri prasid\u0117jo dar XIX a.. ir pasiek\u0117 m\u016bs\u0173 laikus, \u0161i\u0173 dviej\u0173 rei\u0161kini\u0173 negalima atskirti<a href=\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/\">Continue reading <span class=\"sr-only\">&#8222;Abortai ir eugenika&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"parent":2525,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-topic.php","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"topic":[84],"class_list":["post-2633","page","type-page","status-publish","hentry","topic-abortai"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Abortai ir eugenika - ProLife Europe<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Su\u017einok, kaip \u201ereprodukcin\u0117s teis\u0117s\u201c susijusios su eugenine ideologija. Suprask j\u0173 etines pasekmes, istorij\u0105 ir poveik\u012f visuomenei.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"lt_LT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Abortai ir eugenika - ProLife Europe\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Su\u017einok, kaip \u201ereprodukcin\u0117s teis\u0117s\u201c susijusios su eugenine ideologija. Suprask j\u0173 etines pasekmes, istorij\u0105 ir poveik\u012f visuomenei.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ProLife Europe\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ProLifeEurope\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-21T08:48:38+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minut\u0117s\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/\",\"url\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/\",\"name\":\"Abortai ir eugenika - ProLife Europe\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-01-15T17:28:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-21T08:48:38+00:00\",\"description\":\"Su\u017einok, kaip \u201ereprodukcin\u0117s teis\u0117s\u201c susijusios su eugenine ideologija. Suprask j\u0173 etines pasekmes, istorij\u0105 ir poveik\u012f visuomenei.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"lt-LT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u017dini\u0173 baz\u0117\",\"item\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Abortai ir eugenika\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#website\",\"url\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/\",\"name\":\"ProLife Europe\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"lt-LT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#organization\",\"name\":\"ProLife Europe\",\"url\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"lt-LT\",\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/logo-3.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/logo-3.svg\",\"width\":166,\"height\":170,\"caption\":\"ProLife Europe\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/ProLifeEurope\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/prolife_europe\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UC7olgmdiSVEHZUiP554XozA\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Abortai ir eugenika - ProLife Europe","description":"Su\u017einok, kaip \u201ereprodukcin\u0117s teis\u0117s\u201c susijusios su eugenine ideologija. Suprask j\u0173 etines pasekmes, istorij\u0105 ir poveik\u012f visuomenei.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/","og_locale":"lt_LT","og_type":"article","og_title":"Abortai ir eugenika - ProLife Europe","og_description":"Su\u017einok, kaip \u201ereprodukcin\u0117s teis\u0117s\u201c susijusios su eugenine ideologija. Suprask j\u0173 etines pasekmes, istorij\u0105 ir poveik\u012f visuomenei.","og_url":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/","og_site_name":"ProLife Europe","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ProLifeEurope\/","article_modified_time":"2025-03-21T08:48:38+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minut\u0117s"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/","url":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/","name":"Abortai ir eugenika - ProLife Europe","isPartOf":{"@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#website"},"datePublished":"2025-01-15T17:28:33+00:00","dateModified":"2025-03-21T08:48:38+00:00","description":"Su\u017einok, kaip \u201ereprodukcin\u0117s teis\u0117s\u201c susijusios su eugenine ideologija. Suprask j\u0173 etines pasekmes, istorij\u0105 ir poveik\u012f visuomenei.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/#breadcrumb"},"inLanguage":"lt-LT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/abortai-ir-eugenika\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u017dini\u0173 baz\u0117","item":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/ziniu-baze\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Abortai ir eugenika"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#website","url":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/","name":"ProLife Europe","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"lt-LT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#organization","name":"ProLife Europe","url":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"lt-LT","@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/prolifeeurope.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/logo-3.svg","contentUrl":"https:\/\/prolifeeurope.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/logo-3.svg","width":166,"height":170,"caption":"ProLife Europe"},"image":{"@id":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ProLifeEurope\/","https:\/\/www.instagram.com\/prolife_europe\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UC7olgmdiSVEHZUiP554XozA"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2634,"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2633\/revisions\/2634"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/prolifeeurope.org\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/topic?post=2633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}